|
Sosyal Gelisimi
Insan biyo-kültürel ve sosyal bir bir varliktir. Kültürel kosullar içinde
sosyal iliskiler, hem toplumun hem de bireyin yapisini etkiler. Bireyin tüm
yasami çevresine uyum saglamak çabasi içinde geçer. bu uyum çabasi dogumdan
baslayarak bir gelisim göstermektedir.
toplumsal beklentilere uygunluk
gösteren. kazanilmis davranis yetenegi olarak tanimlanabilen sosyal gelisme,
genis anlamda bireyin dogumuyla baslayan bir evreyi. dar anlamda ise günlük
davranis gelisimini kapsar.
daha yaygin bir tanimla sosyal gelisme
kisinin sosyal uyariciya özellikle grup yasaminin baski ve zorluklarina
karsi duyarlik gelistirmesi, grubunda ya da kültüründe baskalariyla
geçinebilmesi, onlar gibi davranabilmesidir.
Sosyal Tipler
1. sosyal açidan kör tip:
bu grubu olusturan çocuklar digerlerini
dikkate almadan sadece kendileriyle ilgilenirler.
2. sosyal açidan bagimli tip:
bu gruptaki çocuklar diger çocuklarin
varlik ve faaliyetlerinden açik bir sekilde etkilenirler ve onlara karsi
büyük bir ilgi gösterirler.
3. sosyal açidan bagimsiz tip:
bu gruptaki çocuklar digerlerinin
varligindan haberdar olmalarina karsin onlarin etkisinde kalmamaya
çalisirlar.
sosyal uyumun ölçütleri:
1. farkli gruplara uyum gösterme:
farkli gruplara uygun bir biçimde davranan,
onlarla iliski kuran arkadas gruplarina oldugu kadar yetiskinlere de uyum
gösteren birey sosyal açidan uyumlu bir birey olarak kabul edilir.
2. sosyal tutumlar:
toplumca istenen tutum ve tavirlari diger
insanlara yönelten, sosyal yasama bu tavirlarla katilan kisiler, sosyal
bakimdan uyumlu sayilirlar.
3. kisisel doyum:
toplumsal ortamda aldigi rolle kurdugu
iliskiden yeterince doyum saglayan kisi sosyal bakimdan uyumlu sayilir.
çocuklarin toplumsallasma yolunda
gelisim gösterebilmeleri,
- sosyal kabul için ne kadar arzulu
olduklarina,
- kendi davranislarini nasil
gelistirebilecekleri hakkinda yeterli bilgiye sahip olup olmamalarina,
- davranislariyla sosyal kabul arasinda
iliskiyi kurabilecek düzeyde zihinsel yetenege sahip olup olmamalarina
baglidir.
2,5 yas
2,5 yas bu evre bir geçis dönemidir.
çocugun sosyal bir duyarlikla yaptigi gösteriler, yardim istegi ve hayal
kurma gücü bu evrede artmistir. 2,5 yas bir dönüm noktasi ve sinir
sisteminin gelisiminde bir ara evredir.2,5 yas çocugunun dengesi tam degildir,
kas motor mekanizmasi henüz mükemmellesmemistir.
seçme yetenegine yeterince sahip
olmadigindan iki olanagi birden seçer. kendini birakmaya alisik degildir
gevseyip uyumakta zorluk çeker ama uyudupundada çok uzun süre
kalkmaz.idrarini çok uzun süre tutar.
her yenilige itiraz eder. bu evrede en
iyi tutum çocugun belli sinirlar içerisinde hükümdarligina izin vermektir.
farkli kutuplar arasinda yalpalamasi bu dönemin önde gelen özelligidir. bu
uç noktalari asiri bir faaliyetten ani bir tembellige, atilganliktan
utangaçliga, güçlü bir sahip olma duygusundan aldirmamazliga, açlik
çigliklari atarken yememeye, çiglik ve göz yaslarindan alçak sesle
mirildanmaya geçis olarak çesitleyebiliriz.
bu çesitli degismeler kötü huyluluk
olarak degerlendirilmemelidir. çocuk olgunlastikça iki karsit arasindaki
seçeneklerin farkliliklarini buldukça davranislari degisecektir.oyuncaklarini arkadaslarina göstermek
için krese götürür ama asla onlari birakmaz.sonuç olarak 2,5 yas tam bir aykirilik
ve dengesizlik yasidir.
5 yas
4 yas çocugu degisken ve kaypaktir.verdigi
cevaplar uzun ve karmasiktir 5 yas çocugu ise bir isadami ciddiyetiyle kisa
ve net cevaplar verir.ister oyunda olsun isterse kendisine
verilen bir iste olsun 5 yas çocugu basladigini bitirmeyi sever. 4 yas
çocugu ise yarim birakir ve bundan rahatsizlik duymaz.
5 yas çocugu gösterise merakli
degildir. daha çabuk kara verir. kas hakimiyeti gelismistir. sosyal
iliskileri artmistir. kritik durumlarda soguk kanli olmayi basarir.
sahip oldugu her seyden özellikle
giysilerinden gururlanir. ailesiyle birlikte olmayi sever fakat arzulari ve
çikarlari söz konusu ise diger kisilere de sempati duyar.
özetlemek gerekirse 5 yas çocugu kendi
kendine yeter sosyaldir, kendinden emindir, seklci ve uyumludur. rahat ve
ciddidir, dikkatli ve kararlidir. üstün bir kisi degilse bile üstün bir
çocuktur büyümüste küçülmüs gibidir. fakat kas hareketleri bazi
inceliklerden yoksundur. egri çizgi çizmekte zorlanir. bazi nedenlerden
dolayi henüz okuma mekanizmasi hazir degildir. açik seçik konusur, bebek
gibi hecelemez, ancak konusmasi asla zor ve karmasik sözcüklerden olusmaz.
6 yas
5 yas çocugu bu kadar ailenin istedigi
bir çocukken 6 yasinda birdenbire 2,5 yas özelliklerine geri döner.6
yasindaki çocuk tembel ve kararsiz bir görünümdedir. daha sonra tekrar 10
yasinda 5 yasinda oldugu gibi bir altin çaga girer.
5 Yas Çocugunun
Sosyal Becerileri Ve Oyun:
- Biçak ve çatal kullanmada ustalasmistir.
- Ellerini, yüzünü yikayip kurulayabilir;
ama bedeninin diger bölümlerini yikarken yardim edilmesi veya gözetim
altinda tutulmasi gerekir.
- Genelde, daha akli basinda ve
bagimsizdir; daha kontrollü ve duyarli bir yaklasim içindedir.
- Kendi basina giyinip soyunabilir.
- Düzenli ve temiz olmasi gerektigini
kavrayabilir; yine de sürekli olarak animsatilmaldir.
- Kendi basina ya da arkadaslariyla
oynadigi evcilik oyunlari ve dramatik oyunlar, her gün biraz daha
genisletilir. Grup oyunlari tercih eder. 2-3 arkadasiyla birlikte oynar.
Küçükleri korur. Ev disinda daha mutlu olur.
- Yer oyunlari epeyce karmasiklasmistir.
- Ev içinde ve disinda, her türlü oyun
malzemesiyle sürekli bir seyler tasarlayip olusturarak yaraticiligini
sergiler.
- Arkadaslarini kendi seçer.
- Arkadaslariyla çogunlukla isbirligi
yapar; yetiskinler ve kendinden küçükler yerine yasitlariyla birlikte
olmaktan hoslanir. Oyunda kurallara uyulmasi ve dürüst olunmasi
gerektigini anlar.
- Oldukça belirgin bir gülmece anlayisina
sahiptir.
- Saat kavrami gelismistir; saatin günlük
programla iliskisini anlayabilir.
- Kendisinden daha küçük çocuklara ve
hayvanlara (ev hayvanlari) karsi sevecen ve koruyucu bir yaklasim
içindedir.
- Sıkıntı içinde olan arkadaslarinin
duygularini paylasmaya, onlari rahatlatmaya çalisir.
|
